|
|
Opryski chemiczne
|
Według różnych badaczy trzmieli na przestrzeni ostatnich 40 lat ich liczba zmniejszyła się o 85-95%!
Trudno w to uwierzyć, ale kiedyś na ukwieconych łąkach czy polach koniczyny żerowało do 100 osobników
na 100 m². Obecnie liczba ta wynosi ok. 2-3 osobniki.
Do głównych zagrożeń dla trzmieli ze strony człowieka należy wymienić stosowanie chemicznych
środków ochrony roślin w postaci działających zabójczo insektycydów czy herbicydów likwidujących
“chwasty” będące źródłem pokarmu dla trzmieli. Opryski te stosowane są w rolnictwie oraz leśnictwie,
gdzie często opryskiwane są olbrzymie połacie lasu.
|
|
Całkowity zrąb lasu
|
Również w lasach wciąż usuwane są martwe i dziuplaste drzewa stanowiące miejsce rozrodu dla trzmieli.
Także wielkoobszarowe zręby, zrywka drzew i głęboka orka po zrębie niszczą całkowicie gniazda
trzmieli i rośliny pokarmowe, zaś olbrzymie monokultury leśne czy rolnicze niszczą urozmaiconą bazę
pokarmową dla trzmieli.
Wiele gatunków związanych jest ze środowiskiem wiejskiej zabudowy czy parków. Niestety w ostatnich
latach odnotowuje się dramatyczny zanik dawnej kwiecistości polskiej wsi. Wspaniałe kolorowe ogrody
przydomowe, zastępowane są przez proste w pielęgnacji jednolite trawniki, na których sadzone są
pojedyncze iglaki zupełnie nieprzydatne dla trzmieli i innych owadów, powodujące ich głodowanie.
|
|
Nowoczesny ogród
|
Poważnym ostatnio zagrożeniem jest sprowadzanie do upraw szklarniowych obcych genotypowo gatunków
trzmieli z Holandii czy Izraela. Mimo że są to gatunki również i u nas spotykane (głównie trzmiel
ziemny), to posiadają one cechy niekorzystne dla przetrwania polskiej zimy i krzyżując się z
rodzimymi populacjami przenoszą niską odporność na polskie trzmiele. Zdarzają się również nierzadkie
przypadki wyłapywania polskich chronionych gatunków i eksportowania ich do Holandii “do pracy” w
tamtejszych szklarniach. Podobne, masowe wyłapywanie trzmieli w Turcji doprowadziło do wymarcia na
olbrzymich obszarach tego kraju wszelkich roślin kwiatowych zapylanych przez błonkówki.
|
|
Wypalanie traw
|
Spowodowane przez człowieka zmiany klimatyczne charakteryzują się w ostatnich latach gwałtownością
zjawisk klimatycznych i ich nieprzewidywalnością. Doprowadza to do takich niekorzystnych zjawisk dla
trzmieli jak okresy suszy już od wczesnej wiosny, ciepłe końcówki zim z późniejszymi nawrotami
chłodów, suche lata. Powoduje to masowe zamieranie rodzin trzmielich w wyniku głodowania lub
ginięcia z zimna. Jest to tym istotniejsze, że dotyka matek trzmieli w kluczowym i newralgicznym
momencie rozwoju całej rodziny na początku wiosny.
Do pozostałych antropogenicznych zagrożeń zaliczyć należy przerażające i nasilające się zjawisko
wypalania wiosną łąk i nieużytków, które prowadzi do spalenia wczesnych gniazd trzmieli lub
zimujących matek.
Trzmiele narażone są także na naturalnych wrogów i zjawiska występujące w przyrodzie.
Już od wczesnej wiosny stanowią one pokarm dla srokosza a później dla gąsiorka czy trzmielojada.
|