strona główna TBOP


Wyniki wigilijnych liczeń ptaków zabudowy Kielc i Kunowa z 2006 roku

Począwszy od roku 2000 w najbliższą Wigilii niedzielę zespół ornitologów przeprowadza corocznie jednorazowe (jednodniowe) liczenie ptaków na obszarach stref miejskich (sm) miast w regionie świętokrzyskim. Liczenia powtarzane są co roku według tej samej metody, zbliżonymi trasami przemarszu i obejmują piesze obejście sektorów o powierzchni ok. 200 ha, kontrolowanych w tempie ok. 0,3h/10ha.
W 2006 roku 17 grudnia policzyliśmy ptaki po raz siódmy w Kielcach (sm=35,0 km2, 19 sektorów) i po raz pierwszy w Kunowie (sm=2,5 km2, 1 sektor) - miasteczku leżącym w północnej części województwa nad rz. Kamienną.
Duży wpływ na wyniki liczeń miały wyjątkowe w tym roku warunki atmosferyczne, zbliżone raczej do wiosennych niż zimowych: dodatnie temperatury, grunty i wody w większości rozmarznięte, brak pokrywy śnieżnej, rano opady deszczu. W ptasim świecie wiosna. Wiele gatunków wykazywało zachowania godowe: sierpówki Streptopelia decaocto - dziesiątki pohukujących samców, loty tokowe, eksponowanie się na wysokich punktach, walki terytorialne, kawki Corvus monedula - grupowe loty, częściowe rozbicie na pary, walki terytorialne, sroki Pica pica - eksponowanie się na wysokich punktach, pary przebywające przy gniazdach, kos Turdus merula - w kilku, kilkunastu miejscach śpiewające samce, próba kopulacji jednej pary, kruk Corvus corax - kilka osobników i par oblatujących terytoria (zalatujących nad strefę miejską). Zamiast obserwowanych jak niemal co roku pojedynczych mew pospolitych Larus canus pojawiły się wyjątkowe o tej porze roku w Kielcach śmieszki Larus ridibundus. W trakcie liczeń obserwowaliśmy kilka rzadszych lub nielicznie zimujących gatunków, m.in. dzięcioła białoszyjego Dendrocopos syriacus - 1os. w Kunowie (B. Sępioł), droździka Turdus iliacus - 1os. w Kielcach-Siejach (E. Grzędzicka), rudziki Erithacus rubecula - 4 os. pojedynczo w różnych punktach miasta, w latach 2000-2005 nie notowane lub stwierdzane w liczebności nie większej niż 1os. (K. Pytel, W. Nalepa, P. Wilniewczyc), stado nieoznaczonych co do gatunku nurów Gavia sp. - 8 os. przelatujących na południe nad dzielnicą Kielce-Barwinek (J. Skoczylas), mandarynkę Aix galericulata - 1 samicę, zimującą w centrum Kielc, na rz. Silnicy (P. Wilniewczyc), czeczotka Carduelis flammea - 4 os. przelatujące na południe ponad dzielnicą Kielce-Czarnów (A. Grzegolec). U wielu gatunków stwierdziliśmy wyższą liczebność niż w latach poprzednich, m. in. były to kos - 152 os., najliczniejszy w ostatnim 7-leciu, krzyżówka Anas platyrhynchos - 532 os., najliczniejsza w ostatnim 7-leciu, wyraźny trend wzrostowy:



gołąb miejski Columba livia f. urbana - 2667 os., najliczniejszy w ostatnim 7-leciu, ciągły wzrost liczebności:

- obserwujemy ekspansję terytorialną na niezasiedlane dotąd strefy miasta zarówno w okresie lęgowym jak i pozalęgowym, czyż Carduelis spinus - 1112 os., najwyższa liczebność w przeciągu wielolecia:

jak co roku zimujące głównie w olszynach ostoi "Łęgi Górnej Silnicy", położonej wewnątrz strefy miejskiej Kielc. W jednym z jej zakątków stado 650 os. (W. Szczepaniak). Tylko kilka gatunków odznaczało się niższą niż w poprzednich latach liczebnością. Były to: jemiołuszka Bombycilla garrulus - 53 os. (zaledwie) w całej sm Kielc po koncentracjach liczących tysiące osobników w latach 2005 i 2006:

Ciekawostką było liczniejsze występowanie jemiołuszki w tym samym dniu w niewielkim powierzchniowo Kunowie - 80 os. (B. Sępioł). Grubodziób Coccothraustes coccothraustes - 45 os., najniższy wynik w historii badań i wróbel domowy Passer domesticus - 3154 os. w Kielcach i 7 os. w Kunowie. W przypadku wróbla były to wyniki najniższe w historii liczeń w Kielcach. W tym roku wyniki były zapewne zaniżone, głównie ze względu na niekorzystne warunki atmosferyczne w pierwszych dwóch godzinach liczeń (opady deszczu, powodujące spadek wykrywalności). Natomiast wynik łączny z roku 2002 - 10819 os. i coraz niższe wyniki w latach 2003-2005 (pomimo korzystnych warunków atmosferycznych) pozwalają podejrzewać, że spadek liczebności rzeczywiście ma miejsce.

W liczeniach wzięli udział:
J. Buski, A. Grzegolec, E. Grzędzicka, M. Gwardjan, M. Jantarski, R. Maniarski, W. Nalepa, A. Nosek, S. Nowaczkiewicz, J. Przybylska, K. Pytel, B. Sępioł, F. Sieniawski, J. Sieniawski, J. Skoczylas, W. Szczepaniak, M. Wachecki, P. Wilniewczyc, Z. Źródłowski.

Piotr Wilniewczyc

Świętokrzyska Grupa Ornitologiczna
Towarzystwo Badań i Ochrony Przyrody

© TOWARZYSTWO BADAŃ I OCHRONY PRZYRODY

ul. Sienkiewicza 68, 25-501 Kielce, tel./fax (41)34-44-325

e-mail: biuro@tbop.org.pl