W odległości około 1 km na E od wsi Gnieździska (N 50^o53', E 20^o17'), w stronę Mieczyna, w gminie Łopuszno, w województwie świętokrzyskim znajdują się śródleśne torfowiska. Posiadają one bogate pokłady torfu, co niestety nie sprzyja ochronie tego terenu, ponieważ ten surowiec jest wciąż eksploatowany . Torfowiska znajdują się po obydwu stronach szosy prowadzącej z Gnieździsk do Mieczyna. Po południowej stronie szosy znajduje się znacznie dziksze, mniej dostępny dla ludzi kilkuhektarowy Żurawski Ług. Po drugiej strony, na N znajduje się większe torfowisko, gdzie niestety wciąż wydobywany jest torf. Obecnie teren ten jest prawnie chroniony (źródło: ofcjalna strona projektu Natura 2000 w Polsce - www.mos.gov.pl/natura2000/) jako Ostoja Przedborska - typ ostoi B (Wydzielone SOO (Specjalne Obszary Ochrony), bez żadnych połączeń z innymi obszarami Natura 20000). Torfowsiska te graniczą z lasem iglastym i drogą.

Co można zaobserwować:

Na omawianym obszarze można spotkać bociany czarne, błotniaki stawowe, żurawie, cietrzewie, jesienią i wczesną wiosną można usłyszeć w oddali przenikliwy głos kruka. Torfowiska koło Gnieździsk mają 'cos w sobie'. Są jednymi z niewielu dużych torfowisk śródleśne jakie zachowały się w całym kraju. Szczególnie urokliwa jest tu wiosna, kiedy żurawie dają znać o sobie przy mgle snującej się nad torfowiskiem. Pamiętam incydent, który przytrafił mi się wiosną 1998 roku, kiedy to z odległości około 1 km miałem możliwość słyszeć bełkotanie cietrzewia. Podążyłem za głosem i z bezpiecznej odległości obserwowałem przez chwilę koguta, wtedy to wracając natknąłem się na służbę leśną, która wypytywała co robię tutaj. Nie chcieli uwerzyć, że można chodzić za ptakami z czystej przyjemności, dopiero po pokazaniu książek panowie o 180 stopni zmienili swoje podejście opowiadając o atrakcjach przyrodniczych tej okolicy.

Jak dojechać:

Gnieździska leżą przy drodze wojewódzkiej 728, pomiędzy Łopusznem a Małogoszczą. Od Łopuszna do Gnieździsk jest około 15km, a z Małogoszczy około 10 km. Środkami komunikacji publicznej można dojechać zarówno z Łopuszna jak i z Małogoszczy. Z Kielc możne dojechać z przesiadką w Łopusznie - autobusy odjężdzają średnio co 1,0-2,0 h - dojazd zajmuje około 40 min. Trzeba wysiąść w Łopusznie na "rynku" i skierować się w kierunku Małogoszczy/Włoszczowy. W samych już Gnieździskach kierujemy się na E w stronę Mieczyna i w odległości około 1km od centrum Gnieździsk po obu stronach szosy znajdują sie torfowiska (Żurawski Ług jest bezpośrednio widoczny z szosy, do torfowiska położonego z drugiej strony szosy należy dojść leśna utwardzoną drogą idąc około 500m od szosy ujrzymy owe torfowisko).

Jeśli byłeś na torfowisku i widziałeś ciekawe ptaki i inne zwierzęta, o których gromadzimy dane - poinformuj nas o tym. Zobacz informacje o Kartotece ŚGO.

(Tekst: Paweł Grzegorczyk, Piotr Zięcik; zdjęcia: Piotr Zięcik)