Makolągwa jest nielicznym, lokalnie średnio licznym, ptakiem lęgowym. Obecnie gniazduje w całym kraju.
W Kielcach stwierdzona dotychczas na kilkudziesięciu stanowiskach w odpowiednich biotopach.
Samiec ma w szacie godowej na piersi i czole pióra
w kolorze jaskrawej czerwieni. We wszystkich szatach znamienny jest brązowy płaszcz oraz biała wstawka na lotkach I - go rzędu. W ubarwieniu brak kolorów zielonych i żółtych.
Makolągwa jest wyraźnie mniejsza wróbla - długość ciała: 13-14 cm.
Obecnie zamieszkuje krajobraz rolniczy i ugory
z kępiasto rozrzuconą roślinnością krzewiastą
i młodymi drzewami, także tereny wzdłuż dróg i torów. Jest nierzadka w ogródkach we wsiach i miastach, na cmentarzach, w sadach, w młodych uprawach leśnych graniczących z terenami otwartymi oraz w strefie kosówki w górach i na wybrzeżu.
Zimą żeruje stadnie na polach i ugorach.
Gniazdo zakłada na krzewach, w żywopłotach lub niskich iglakach.
Żywi się nasionami, rzadziej drobnymi kręgowcami.
Przeloty: III²-IV, IX²-X. Na wschodzie kraju zimuje nielicznie, na zachodzie Polski znacznie częściej.