Podczas realizacji projektu "Ptaki Kielc" prowadzono prace mające na celu
określenie terminów i dynamiki przelotów ptaków odbywających wedrówki w okresie jesiennym.
W 2005 roku, pomiędzy wrześniem a grudniem, na terenie miasta, w wybranych siedliskach wyznaczono
12 obszarów o określonej powierzchni. Wykonano na nich 156 kontroli - średnio co 7 dni prowadzono
obserwacje na każdym z wybranych obszarów. Ptaki najliczniej obserwowano w siedliskach otwartych, np.
w zadrzewieniach śródpolnych na skraju miasta. Najmniej różnorodną i zarazem najmniej liczną grupę
ptaków odnotowano w centrum miasta oraz na terenie większych osiedli mieszkaniowych.
Łącznie obserwowano ponad 32 tysiące ptaków ze 117 gatunków.

W zależności od siedliska, w których prowadzone są obserwacje można dostrzec
zupełnie inny "zestaw gatunkow" oraz różne liczebności i zachowanie obserwowanych ptaków.
Najwięcej gatunków można zobaczyć w miejscach, w których sąsiadują ze sobą różnorodne siedliska.
Warto wybrać się z lornetką nad zbiorniki wodne i tam spróbować wypatrzyć na brzegach lub w
nadrzecznych zaroślach gatunki wodno-błotne, które zatrzymały się na krótki odpoczynek w wędrówce.
W parkach i ogrodach można będzie dostrzec gatunki związane z zadrzewianiami, a na terenach otwartych
większe stada ptaków szukających pożywienia wśród łąk i pól.
Uciekając od zgiełku miasta na otaczające Kielce wzgórza, np. w okolice Wietrzni, czy tereny
przylegające do osiedla Świętokrzyskiego, można będzie dostrzec i usłyszeć przelatujące, często w
dużych stadach, ptaki należące do różnych gatunków.
 |
Zabudowa bloków mieszkaniowych "Osiedle Barwinek"
liczba obserwowanych gatunków - 34
naksymalna ilość ptaków na kontroli - 901 os.
średnia ilość ptaków na kontroli - 254 os.
średnia liczba gatunków na kontroli - 11 |
 |
Centrum miasta, niska zabudowa
liczba obserwowanych gatunków - 19
naksymalna ilość ptaków na kontroli - 59 os.
średnia ilość ptaków na kontroli - 33 os.
średnia liczba gatunków na kontroli - 8 |
 |
Nieużytki i ugory w otoczeniu pól uprawnych "Czarnów"
liczba obserwowanych gatunków - 53
naksymalna ilość ptaków na kontroli - 571 os.
średnia ilość ptaków na kontroli - 138 os.
średnia liczba gatunków na kontroli - 16 |
 |
Zadrzewienia śródmiejskie, zbiornik wodny, cmentarz - "Zalew"
liczba obserwowanych gatunków - 45
naksymalna ilość ptaków na kontroli - 447 os.
średnia ilość ptaków na kontroli - 162 os.
średnia liczba gatunków na kontroli - 16 |
 |
Napełniony zbiornik wodny i okolica - "Mójcza"
liczba obserwowanych gatunków - 20
naksymalna ilość ptaków na kontroli - 51 os.
średnia ilość ptaków na kontroli - 34 os.
średnia liczba gatunków na kontroli - 4 |
 |
Śródpolne zadrzewienia liściaste
liczba obserwowanych gatunków - 84
naksymalna ilość ptaków na kontroli-4892 os.
średnia ilość ptaków na kontroli - 1262 os.
średnia liczba gatunków na kontroli - 36 |
Najwcześniej - z końcem lata, miasto opuszczają gatunki owadożerne
(jeżyk, jaskółki, pokrzewki), a nieco później ptaki żywiące się nasionami i owocami.
Natomiast już we wrześniu zdecydowanie liczniej stwierdzane są gatunki, które zatrzymują się u nas
podczas wędrówki z północy Polski i Europy: drozdy, rudziki, skowronki, świergotki czy szpaki.
Niekiedy uda się także zobaczyć migrujące wysoko drapieżniki, gęsi, żurawie czy mewy.
Część gatunków pomimo, że jest obserwowana przez cały okres badań, co pozornie może utwierdzać
w przekonaniu że gatunek jest osiadły, intensywnie wędruje - do takich gatunków należą często
spotykane sikory oraz ptaki krukowate (gawron, kawka). Do nas docierają w tym okresie osobniki ze
wschodnich populacji, a "nasze" ptaki w zdecydowanej wiekszości przemieszczają się na
zachód Europy.
 |
 |
| Bogatka - dynamika przelotu gatunku pospolitego o rozciągniętym okresie migracji |
Pierwiosnek - bardzo krótka jednoszczytowa dynamika przelotu |
 |
 |
| Pliszka siwa - ptak owadożerny szybko "znikający" z terenu miasta |
Skowronek - licznie przelatujący jesienny wędrowiec |
 |
 |
| Drozd śpiewak - jak wszystkie drozdy wędruje głównie nocą |
Szpak - jeden z dominujących gatunków, szczególnie na powierzchniach otwartych |